Hasło to jest już powszechnie znane w świecie biznesu, w instytucjach publicznych czy w środowiskach NGO. Mówi się o polityce CSR, programie CSR, standardach CSR i tak dalej. Ale co to konkretnie oznacza?
Definicja
CSR to skrót utworzony od angielskiego sformułowania "Corporate Social Responsibility", które na język polski tłumaczone jest jako "społeczna odpowiedzialność biznesu".
W 2010 roku Międzynarodowa Organizacja Standaryzacyjna ISO opublikowała Normę PN-ISO 26000, w której została zawarta definicja społecznej odpowiedzialności oraz zalecenia co do jej stosowania przez firmy, instytucje i organizacje.
Zgodnie z treścią Normy, jest to "odpowiedzialność organizacji za wpływ podejmowanych decyzji i działań na społeczeństwo i środowisko, zapewniana poprzez przejrzyste i etyczne postępowanie", które:
- przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, w tym zdrowia i dobrobytu społeczeństwa;
- uwzględnia oczekiwania interesariuszy (osób lub grup, które są zainteresowane decyzjami lub działaniami organizacji);
- jest zgodne z obowiązującym prawem i spójne z międzynarodowymi normami postępowania;
- jest zintegrowane z działaniami organizacji i praktykowane w jej relacjach, które dotyczą działań organizacji podejmowanych w obrębie jej sfery oddziaływań.
Jak to rozumieć?
Krótko mówiąc, chodzi o to, aby firma nie była nastawiona jedynie na zyski, ale by w swoich przedsięwzięciach brała pod uwagę także ogólnie rozumiane dobro swego otoczenia.
Istotą prowadzenia działalności społecznie odpowiedzialnej jest świadomość przedsiębiorców, że ich biznes nie istnieje w oderwaniu od środowiska, w którym funkcjonuje - przeciwnie - współtworzy je i w zależności od tego, jak jest zarządzany, może wpłynąć na nie pozytywnie lub przyczynić się do jego degradacji. Choć wydaje się to banalne i oczywiste, wielu wciąż ignoruje ten fakt.
Kogo to dotyczy?
Choć skrót CSR pojawia się najczęściej w odniesieniu do firm (zwłaszcza tych dużych), Norma PN-ISO 26000 mówi o społecznej odpowiedzialności zarówno przedsiębiorstw (prywatnych i publicznych), jak i jednostek administracji rządowej, samorządów terytorialnych czy NGO. Tak naprawdę każda organizacja, instytucja czy firma może, a nawet, dla dobra nas wszystkich, powinna wykazać się społeczną odpowiedzialnością
Jakie działania wchodzą w obręb CSR?
Ustalone przez ISO obszary społecznej odpowiedzialności to:
- ład organizacyjny
- prawa człowieka
- praktyki z zakresu pracy
- środowisko
- uczciwe praktyki operacyjne
- zagadnienia konsumenckie
- zaangażowanie społeczne i rozwój społeczności lokalnej.
Wyznacznikiem kierunku działań organizacji chcących stosować strategię CSR powinny być ustanowione w 2015 roku przez ONZ Cele Zrównoważonego Rozwoju 2030, określające 17 zadań, które mają zostać zrealizowane przez świat do 2030 roku. Wśród nich są: eliminacja ubóstwa i głodu na świecie, zapewnienie wszystkim ludziom tak fundamentalnych dóbr jak dostęp do wody, odpowiednie warunki sanitarne, bezpieczeństwo czy edukacja, przeciwdziałanie zmianom klimatu i szeroko rozumiana ochrona środowiska.
Nie chodzi jednak o to, by prowadzić działania o zasięgu globalnym. Wiadomo, że zmiany na świecie zaczyna się od własnego podwórka. Każda instytucja, organizacja, firma powinny w pierwszej kolejności zadbać o godne i bezpieczne warunki pracy swego zespołu, odpowiednią gospodarkę odpadami, minimalizację negatywnego wpływu na środowisko naturalne i ogólne przestrzeganie prawa - zarówno polskiego, jak i międzynarodowego. To również zalicza się do działań zgodnych ze strategią CSR.
Warto napomknąć, że w zakres etyki biznesu wchodzi także dbałość o klienta i konsumenta, czyli świadczone usługi i oferowane produkty powinny mieć odpowiednią jakość, uczciwą cenę i nie zagrażać zdrowiu.
Czy stosowanie CSR jest obowiązkowe?
Stosowanie CSR nie jest prawnym wymogiem, niemniej z wydanego w 2011 roku komunikatu Komisji Europejskiej o tytule "Odnowiona strategia UE na lata 2011-2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw” jasno wynika, iż Komisja oczekuje od przedsiębiorstw (zwłaszcza tych dużych, które zatrudniają powyżej 100 pracowników) prowadzenia polityki odpowiedzialności społecznej w oparciu o ustalone standardy.
Treść komunikatu nie ujmuje już CSR jako dobrowolnego działania na rzecz otoczenia firmy, ale jako "odpowiedzialność przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo”. Można więc wywnioskować, iż według Komisji przedsiębiorcy powinni odpowiadać za konsekwencje swoich decyzji.
Póki co nie ma regulacji prawnych dotyczących CSR, ale wszystko wskazuje na to, że Unia Europejska zmierza właśnie w tym kierunku. Jest to więc dobry moment, aby duże firmy opracowały własną strategię odpowiedzialności biznesu.
